x close

รับมือใจ+กาย หลังคลอด

ตั้งครรภ์

รับมือใจ+กาย หลังคลอด
(รักลูก)

          หลังคลอดคุณแม่จะมีการเปลี่ยนแปลงทั้งร่างกายและจิตใจ ซึ่งต้องเตรียมเรียนรู้ เพื่อรับมือกับอาการที่อาจเกิดขึ้นค่ะ

ร่างกายเปลี่ยนแปลง

          มดลูกหลังคลอดความสูงของมดลูกจะอยู่ในระดับสะดือ แล้วค่อย ๆ เล็กลงหรือที่เราเรียกว่ามดลูกเข้าอู่นั่นเอง โดยทั่วไปจะใช้เวลาประมาณ 6-8สัปดาห์

          มีน้ำคาวปลาช่วงแรกลักษณะของน้ำคาวปลาจะมีสีแดง เหมือนเวลามีประจำเดือน แล้วค่อย ๆจางลงเป็นสีเหลือง ๆ ใส ๆ ซึ่งช่วงที่เป็นสีแดงนี้ไม่ควรจะเกิน 2 สัปดาห์แต่ถ้าเกิน 2 สัปดาห์ไปแล้ว น้ำคาวปลายังมีสีแดงอยู่ มีลักษณะเป็นหนองมีเลือดออกมาเยอะ เป็นลิ่ม ๆ มีอาการปวดท้องมาก รวมถึงคุณแม่มีไข้สูงอาจเป็นสัญญาณการอักเสบติดเชื้อในมดลูก หรือในโพรงมดลูกของคุณแม่ก็ได้คุณแม่ต้องระวังนะคะเพราะหากเกิดลุกลามจะนำไปสู่อาการเยื่อบุโพรงมดลูกอักเสบด้วยซึ่งส่งผลให้เกิดการตกเลือดหลังคลอดได้ ดีที่สุดคือปรึกษาคุณหมอแต่เนิ่น ๆนะคะ

          น้ำหนักค่อย ๆ ลดลง เนื่องจากน้ำต่าง ๆ ที่คั่งอยู่ในตัวคุณแม่จะค่อยๆ ถูกขับออกมา จากที่คุณแม่เคยตัวบวมก็จะค่อย ๆ ยุบลง

          เต้านมคัดเป็นอาการที่เกิดจากการเตรียมความพร้อมเรื่องการให้นมลูกซึ่งคุณแม่บางท่านอาจมีอาการเต้านมคัดตึงเนื่องจากน้ำนมที่คั่งอยู่ซึ่งถ้าดูแลไม่ถูกวิธีอาจเกิดอาการเป็นไข้ เต้านมอักเสบ เป็นฝีขึ้นมาได้คุณแม่ควรใช้น้ำอุ่นประคบ นวดเบา ๆ ให้ลูกดูดนมหรือบีบน้ำนมออก

นอกจากนั้น การให้ลูกดูดนมที่ไม่ถกวิธีอาจทำให้เกิดอาการหัวนมแตกทำให้เกิดความเจ็บปวดเวลาให้นมได้ ซึ่งดูแลได้โดยการใช้ยาตามแพทย์แนะนำและฝึกให้ลูกดูดนมอย่างถูกวิธีก็จะช่วยได้

          ปัสสาวะไม่ออก หรือแสบขัดซึ่งมักมีสาเหตุจากการคลอดโดยหัวเด็กไปกดบริเวณกระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะกระเพาะปัสสาวะอาจเกิดอาการบอบช้ำและอาจเกิดจากความเจ็บปวดบริเวณแผลฝีเย็บด้วยทำให้ปัสสาวะไม่ออกหรือออกไม่หมดบางครั้งอาจต้องสวนปัสสาวะทิ้งหรือใส่สายสวนปัสสาวะไว้ในช่วงแรกซึ่งอาการมักดีขึ้นได้เอง นอกจากนั้นยังอาจเกิดอาการกระเพาะปัสสาวะหรือท่อปัสสาวะอักเสบทำให้มีอาการปัสสาวะแสบขัดได้ ซึ่งคุณแม่สามารถดูแลตัวเองคร่าวๆ ได้ เช่นดื่มน้ำให้มากๆ พยายามไม่กลั้นปัสสาวะ ถ้าอาการดีขึ้นเองก็ไม่เป็นไรแต่ถ้ามีอาการอื่นร่วม เช่น มีไข้สูง ปวดมาก ก็อาจจะต้องไปพบแพทย์

          อวัยวะอื่น ๆ เช่น ระบบไหลเวียนเลือด ระบบหายใจก็จะค่อย ๆ กลับสู่สภาพปกติ ซึ่งจะใช้เวลาประมาณ 6-8 สัปดาห์เช่นกัน

จิตใจเปลี่ยนแปลง

         คุณแม่มือใหม่หลายท่านย่อมมีความวิตกกังวลเรื่องเลี้ยงลูกหากปล่อยให้เรื้อรัง หรือทับถมกันมากขึ้นไปเรื่อยๆก็อาจเกิดอาการทางใจที่เรียกว่า "ภาวะซึมเศร้าได้" โดยสาเหตุหลัก ๆมักจะมาจากความเครียดนั่นเอง ลองดูนะคะว่าคุณแม่มือใหม่เข้าข่ายอาการเครียดเหล่านี้หรือเปล่า

          ด้านจิตใจโดยเฉพาะมีลูกคนแรก คุณแม่จะรู้สึกกลัวว่าจะเลี้ยงลูกไม่ได้ความวิตกกังวลเรื่องความรับผิดชอบความรู้สึกคาดหวังและการยอมรับกับเรื่องต่างๆ การเปรียบเทียบกับผู้อื่นแต่โดยทั่วไปจะเป็นกันไม่มาก

          สภาพร่างกายที่เปลี่ยนไปทำให้รู้สึกวิตกกังวล ที่รูปร่างไม่สวยงามเหมือนเดิมแต่ส่วนมากเมื่อร่างกายปรับเข้าสู่ภาวะปกติแล้วความกังวลของคุณแม่ก็จะหายไปได้ค่ะยกเว้นอาการไม่สบายบางอย่างจากการเลี้ยงลูก เช่น ปวดหลัง ปวดข้อมือ

          ด้านสังคมความกังวลเรื่องหน้าท่ากรงาน กิจวัตรประจำวัน การใช้ชีวิตที่ต้องเปลี่ยนไปจากที่เคยทำงานทุกวันก็ต้องเปลี่ยนเป็นเลี้ยงลูกแทนความเครียดความวิตกกังวลต่าง ๆ เหล่านี้นอกจากจะทำให้คุณแม่มีสุขภาพจิตใจที่ย่ำแย่ลงแล้วร่างกายก็จะพลอยได้รับผลกระทบตามไปด้วย เมื่อเกิดความเครียดแล้วก็ทำให้ร่างกายปรับตัวได้ไม่ดี ส่งผลให้ร่างกายไม่แข็งแรงสมบูรณ์ไม่สามารถสร้างน้ำนมได้ คุณแม่ก็ไม่สามารถให้นมลูกได้เป็นปัญหาที่วนเวียนซ้ำ ๆ

          เพราะฉะนั้นคนรอบข้างคุณแม่นี่แหละค่ะที่จะเป็นตัวช่วยได้อย่างดีต้องคอยสังเกตเรื่องอารมณ์และความรู้สึกของคุณแม่อย่างใกล้ชิดช่วยคุณแม่เลี้ยงลูก คอยให้กำลังใจ สนับสนุนด้านกายและจิตใจโดยเฉพาะครอบครัวขยายที่มีทั้งคุณย่า คุณตา คุณยายท่านเหล่านี้นอกจากจะให้คำแนะนำแก่คุณแม่แล้ว ก็ยังมีประสบการณ์สามารถเป็นที่ปรึกษาเรื่องการเลี้ยงลูกให้กับคุณแม่ได้อีกด้วย

          สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่เป็นครอบครัวเดี่ยว ซึ่งอยู่ห่างจากคุณย่าคุณยายต้องเตรียมตัวตั้งแต่ตอนท้องมากเป็นพิเศษ เนื่องจากลักษณะของการอาศัยอยู่อาจจะทำให้คุณแม่เกิดภาวะซึมเศร้าได้

         ดังนั้น การศึกษาข้อมูลและการปรึกษาแพทย์ก็มีส่วนช่วยได้มากค่ะโดยในปัจจุบันนี้ โรงพยาบาลหลายแห่งมีบริการให้คำปรึกษากับคุณแม่หลังคลอดซึ่งช่วยได้เป็นอย่างมาก หรือการวางแผนการเลี้ยงลูกหลังคลอด เช่นการย้ายไปเลี้ยงลูกกับคุณตาคุณยายในช่วงระหว่างลาคลอดก็สามารถลดภาวะความเครียดได้ค่ะ

          การเตรียมตัวหลังคลอดก็มีความสำคัญ ซึ่งคุณแม่ต้องดูแลตัวเองให้ดีเพราะเมื่อคลอดลูกออกมาแล้ว จะต้องเลี้ยงดูเขาไปตลอด หากคุณแม่เครียดเกิดภาวะซึมเศร้า จะส่งผลกระทบต่อลูกในระยะยาวได้ คุณแม่ทุกคนต่างก็มีความคาดหวัง แต่ถ้าไม่เป็นดังหวัง ก็ต้องพร้อมรับสถานการณ์นั้น ๆ ด้วยค่ะ





ขอขอบคุณข้อมูลจาก

ปีที่ 29 ฉบับที่ 337 กุมภาพันธ์ 2554


เรื่องที่คุณอาจสนใจ
เรื่องที่คุณอาจสนใจ
รับมือใจ+กาย หลังคลอด อัปเดตล่าสุด 16 มีนาคม 2554 เวลา 14:49:14 1,421 อ่าน
อ่านความคิดเห็นของเพื่อนๆ ..คิดอย่างไรกับเรื่องนี้ เขียนเลย
TOP