10 ประโยชน์ของการอัลตร้าซาวด์ (M&C แม่และเด็ก)
เรื่อง : นาลันทา
การอัลตราซาวด์ในช่วงตั้งครรภ์ ถือว่าเป็นการตรวจที่ปลอดภัย มีประโยชน์ อย่างน้อย ๆ ก็มี 10 ประการ ดังนี้
1.ดูเพศของทารก 2.ใช้ดูว่ามีครรภ์แฝดหรือไม่ 3.ทำให้ทราบอายุครรภ์ที่แท้จริง ซึ่งจะมีความแม่นยำสูงเมื่อทำในช่วงอายุครรภ์ 4-6 เดือน ซึ่งมีประโยชน์มากสำหรับคุณแม่ที่จำวันที่มีประจำเดือนครั้งสุดท้ายไม่ได้ หรือประจำเดือนมาไม่ปกติ 4.ดูว่าการตั้งครรภ์อยู่ภายในโพรงมดลูกหรือไม่ มีการตั้งครรภ์นอกมดลูกหรือครรภ์ไข่ปลาอุกหรือไม่ 5.ประเมินน้ำหนักและการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์ 6.กรณีมีเลือดออกทางช่องคลอดในช่วงไตรมาสแรกของการตั้งครรภ์ การอัลตราซาวด์จะทำให้รู้ว่าเด็กยังมีชีวิตอยู่หรือไม่ โดยการใช้อัลตราซาวด์ดูว่า หัวใจของเด็กยังเต้นอยู่หรือไม่ ซึ่งสามารถดูได้ตั้งแต่อายุครรภ์ 6 สัปดาห์ 7.ใช้ตรวจความผิดปกติของตัวเด็ก วินิจฉัยความพิการทางร่างกายแต่กำเนิดของทารก ประเมินสุขภาพทารกในครรภ์ โดยการดูการเคลื่อนไหว การหายใจของทารก วินิจฉัยภาวะหัวใจพิการแต่กำเนิด เป็นต้น 8.ใช้ดูปริมาณน้ำคร่ำว่ามีน้ำคร่ำน้อยเกินไปหรือมากเกินไปหรือไม่ ซึ่งทั้ง 2 ภาวะนี้มีอันตรายแก่ทารกทั้งคู่ 9.ใช้ดูตำแหน่งของรกว่ารกเกาะต่ำหรือไม่ ถ้ารกเกาะต่ำ เช่น เกาะตรงปากมดลูก เวลาคลอดปากมดลูกจะเปิดทำให้มีการตกเลือดได้ ถ้ารกเกาะต่ำมากอาจต้องคลอดโดยการผ่าตัด 10.ประเมินความยาวของปากมดลูกในกรณีที่มีประวัติคลอดก่อนกำหนด ประเมินส่วนนำในการคลอดของทารก เช่น ท่าหัว ท่าก้น เป็นต้นการอัลตราซาวด์มีกี่แบบ
การอัลตราซาวด์ในปัจจุบัน มีทั้งแบบ 2 มิติ 3 มิติ และ 4 มิติ
อัลตราซาวด์ 2 มิติ ภาพที่ได้ คือ ความกว้างและความยาว เป็นภาพตัดขวางตามแนวคลื่นเสียงความถี่สูงที่ส่งออกไป ซึ่งจะสามารถมองเห็นได้ทีละระนาบในแต่ละครั้ง แม้ว่าภาพที่ได้จะให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์มาก แต่ภาพที่เห็นจะดูยากสักหน่อย อัลตราซาวด์ 3 มิติ หัวตรวจและอุปกรณ์ประมวลผลจะมีความซับซ้อนมากขึ้น เครื่องจะทำหน้าที่เก็บภาพ 2 มิติ คือ ความกว้างและความยาว แต่จากนั้นหัวตรวจจะถูกลากผ่านไปมาแล้วนำมาประกอบกันขึ้นสร้างเป็นภาพมิติส่วนการเก็บภาพมิติที่ 3 คือ ความลึกทำให้ภาพของทารกที่ปรากฏออกมาดูเหมือนจริงมากขึ้น อัลตราซาวด์ 4 มิติ ที่มีการประมวลผลซับซ้อนมากยิ่งขึ้น เป็นการนำภาพ 3 มิติ มาเรียงกัน แสดงผลเป็นภาพเคลื่อนไหว ทำให้เห็นภาพของทารกในครรภ์ในอิริยาบถต่าง ๆ เช่น การหันหน้า ยกแขน ขยับตัว ดูดนิ้วได้ยังไม่มีกฎตายตัวว่า ควรตรวจอัลตราซาวด์แบบไหน หรือควรตรวจกี่ครั้งในช่วงตั้งครรภ์ แต่โดยมากแล้วจะตรวจในช่วงเดือนที่ 4-6 ของการตั้งครรภ์ แต่ถ้ามีข้อสงสัย เช่น มีเลือดออก สงสัยว่าท้องนอกมดลูก หรือครรภ์ไข่ปลาอุกก็จะตรวจก่อนนั้นค่ะ
ขอขอบคุณข้อมูลจาก
ปีที่ 35 ฉบับที่ 484 มิถุนายน 2555
