x close

ทำหมันเปียก ทำหมันแห้ง แตกต่างกันอย่างไร เลือกคุมกำเนิดแบบไหนดี ?

          ทำหมันเปียก กับ ทำหมันแห้ง เป็นวิธีคุมกำเนิดที่คุณแม่หลาย ๆ คนเคยได้ยิน แต่อาจไม่รู้ว่าการทำหมันเปียกคืออะไร การทำหมันแห้งเจ็บไหม ต่างกันอย่างไร แล้วจะเลือกทำหมันแบบไหนดี เรามีคำตอบ
ทำหมันหญิง

          สำหรับคุณแม่ที่คลอดลูกแล้วและไม่อยากมีลูกอีก การทำหมันหญิงถือเป็นวิธีคุมกำเนิดชนิดหนึ่งที่มีประสิทธิภาพสูงมากเลยล่ะค่ะ ทั้งประหยัด ปลอดภัย ไม่ส่งผลกระทบต่อฮอร์โมนหรือประจำเดือน รวมถึงมีอัตราการล้มเหลวต่ำ กล่าวคือเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์น้อยมาก ๆ ซึ่งพอพูดถึงการทำหมันในผู้หญิงแล้ว เชื่อว่าหลายคนคงเคยได้ยินคำว่า “ทำหมันเปียก” และ “ทำหมันแห้ง” แต่ยังไม่รู้ว่าทั้งสองแบบนี้แตกต่างกันอย่างไร แล้วจะเลือกทำแบบไหนดี ขยับเข้ามาใกล้ ๆ ค่ะ เพราะวันนี้เราจะมาไขข้อสงสัยให้กระจ่างกัน
ทำหมันเปียก
หรือ การทำหมันหลังคลอดลูก (Postpartum)

ทำหมันเปียก คืออะไร

          การทำหมันเปียก เป็นการทำหมันในช่วงเดียวกับที่คลอดลูก อาจเป็นภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมงหลังการคลอด ไปจนถึง 24-72 ชั่วโมง หลังการคลอด จึงเป็นที่มาของชื่อการทำหมันนั่นเอง การทำหมันแบบนี้สามารถทำเพียงแค่ฉีดยาชา แล้วลงแผลผ่าตัดใต้สะดือ ขนาดแผลยาวประมาณ 2-5 เซนติเมตร เพื่อเข้าไปหาท่อนำไข่ทั้ง 2 ข้าง แล้วทำการผูกท่อนำไข่และตัดท่อนำไข่บางส่วนออก โดยทั่วไปใช้เวลาในการทำหมันเปียกประมาณ 10-15 นาที ก็เป็นอันเสร็จสิ้น

ทำหมันเปียกเจ็บไหม

          การทำหมันในช่วงหลังคลอดลูกมีข้อดีคือทำได้ง่าย เพราะในระยะนี้มดลูกหลังคลอดยังมีขนาดโต ลอยอยู่ในช่องท้องเหนืออุ้งเชิงกราน แพทย์จึงหาท่อนำไข่ทั้ง 2 ข้างได้สะดวก ถ้าถามว่าเจ็บไหมนั้นขึ้นอยู่กับแต่ละคน แต่ที่แน่ ๆ คือเจ็บตัวครั้งเดียว แถมไม่เสียเวลาอยู่โรงพยาบาลนานกว่าการคลอดตามปกติ

ทำหมันเปียกกี่วันหาย

          เมื่อทำหมันเปียกเสร็จแล้ว ต้องนอนพักฟื้นประมาณ 1-2 วัน จึงจะกลับบ้านได้ หลังผ่าตัดประมาณ 6-7 วัน จึงมาตัดไหม ส่วนคนที่ผ่าท้องคลอด แพทย์จะสอบถามและแนะนำให้ทำหมันไปพร้อมกัน เพื่อที่จะไม่ต้องมาทำใหม่อีกในภายหลัง โดยต้องนอนพักในโรงพยาบาลประมาณ 4-5 วัน

ทำหมันหญิง

ทำหมันแห้ง
หรือ การทำหมันปกติ (Interval Sterilization)

ทำหมันแห้ง คืออะไร

          ทำหมันแห้ง เป็นการทำหมันหลังจากคลอดลูกตั้งแต่ 6 สัปดาห์ขึ้นไป ซึ่งอาจเป็นช่วงเวลาใดก็ได้ แต่ที่แตกต่างกันคือมดลูกจะกลับมามีขนาดปกติและอยู่ในอุ้งเชิงกราน คลำไม่ได้จากทางหน้าท้อง การผ่าตัดจึงมีความยุ่งยากกว่าการทำหมันเปียกเล็กน้อย แต่ก็ใช้เวลาไม่นาน โดยแบ่งวิธีทำหมันแห้งได้ ดังนี้
  • การผ่าตัดหน้าท้อง : แพทย์จะลงแผลผ่าตัดบริเวณเหนือหัวหน่าว จากนั้นหาท่อนำไข่เพื่อทำการผูกและตัดท่อนำไข่บางส่วนออกทั้ง 2 ข้าง
     
  • การผ่าตัดผ่านกล้อง : ลงแผลผ่าตัดขนาดเล็ก 2-3 แผล บริเวณหน้าท้อง จากนั้นใช้ไฟฟ้าจี้ท่อนำไข่ร่วมกับตัดท่อนำไข่ทั้ง 2 ข้างออกบางส่วน หรืออาจใช้อุปกรณ์รัดท่อนำไข่ทั้ง 2 ข้าง ซึ่งข้อจำกัดของการทำหมันผ่านกล้องคือ ต้องดมยาสลบ นอนในท่าศีรษะต่ำ และต้องใส่ก๊าซในช่องท้องระหว่างการผ่าตัด จึงไม่สามารถทำได้ในผู้ป่วยโรคหัวใจหรือมีภาวะผิดปกติของระบบไหลเวียนโลหิต
     

          ทั้งนี้ การทำหมันแห้งมักจะทำในช่วงหลังมีรอบเดือนแล้ว เพื่อให้มั่นใจว่าไม่ได้อยู่ในภาวะตั้งครรภ์ในขณะที่ทำหมัน นอกจากนั้น ก่อนตัดสินใจทำหมันแห้ง คุณแม่จะต้องผ่านการตรวจสุขภาพก่อน จากนั้นแพทย์จะนัดผ่าตัดทำหมันอีกครั้งหากร่างกายมีความพร้อม

ทำหมันหญิง

ทำหมันแห้งเจ็บไหม

          การทำหมันแห้งจำเป็นต้องใช้ยาระงับความรู้สึกมากกว่าการทำหมันเปียก โดยอาจต้องให้ยาสลบหรือฉีดยาเข้าไขสันหลัง และจำเป็นต้องทำโดยแพทย์ที่มีความชำนาญมากกว่าการทำหมันเปียก ดังนั้นระหว่างทำจึงแทบจะไม่รู้สึกเจ็บเลยค่ะ

ทำหมันแห้งพักฟื้นกี่วัน

          หลังทำหมันแห้งเสร็จแล้ว แพทย์จะให้นอนพักเพื่อสังเกตอาการประมาณ 2-3 ชั่วโมง ก็สามารถกลับบ้านได้เลย พักผ่อนต่ออีก 2-3 วันก็สามารถทำงานหรือกิจกรรมอื่น ๆ ได้ตามปกติ

ทำหมันเปียก กับ ทำหมันแห้ง ทำหมันแบบไหนดี ?

          โดยรวมแล้วจะเห็นได้ว่าการทำหมันเปียกกับการทำหมันแห้งแตกต่างกันเรื่องช่วงเวลาที่ทำ ในด้านความปลอดภัยและประสิทธิภาพการคุมกำเนิดไม่ต่างกัน ดังนั้นการเลือกทำหมันแบบไหนจึงขึ้นอยู่กับความต้องการและความพร้อมของแต่ละคนมากกว่า แต่คุณแม่ส่วนมากมักเลือกทำหมันเปียก เพราะมดลูกยังลอยอยู่ หาท่อนำไข่ง่ายกว่า แผลเล็กกว่า และเจ็บตัวในช่วงคลอดลูกทีเดียว

การดูแลตัวเองหลังทำหมันหญิง

  • ห้ามเปิดแผลและระวังมิให้แผลผ่าตัดถูกน้ำ เพราะจะทำให้แผลมีการติดเชื้อและเกิดอักเสบได้ เช่น การงดการอาบน้ำ ให้เช็ดตัวแทนจนกว่าจะตัดไหม
     
  • งดเพศสัมพันธ์ประมาณ 6-8 สัปดาห์ (หรือตามคำแนะนำของแพทย์) เพื่อป้องกันการติดเชื้อภายในโพรงมดลูก และมาพบแพทย์ตามนัดตรวจ
     
  • ภายหลังทำหมันแล้วสามารถทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ปกติ แต่ควรเลี่ยงงานหนัก การยกของ หรือกิจกรรมที่จะทำให้บริเวณแผลมีการกระทบกระเทือน จนกว่าแผลจะหายสนิท
     
  • ถ้าคุณแม่มีอาการปวดแผลสามารถกินยาแก้ปวดธรรมดาได้
     
  • หลังทำหมันหากมีอาการ เช่น ปวดท้องมาก อาการปวดไม่หายไปหลังกินยาแก้ปวดไปแล้ว หรือมีน้ำหรือเลือดออกจากแผลผ่าตัด ต้องรีบไปพบแพทย์ เพราะแผลผ่าตัดอาจจะติดเชื้อและจำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน

ทำหมันแก้ได้ไหม ?

          กรณีที่ทำหมันไปแล้ว แต่ต้องการจะมีบุตรอีก เช่น แต่งงานใหม่ บุตรเสียชีวิต หรืออยากมีบุตรเพิ่ม ก็เบาใจได้เลยค่ะ เพราะสามารถทำการแก้หมันหรือตั้งครรภ์ใหม่ได้ โดยวิธีดังนี้
 

  • การผ่าตัดแก้หมันหญิง : เป็นการผ่าตัดเชื่อมต่อท่อนำไข่ที่ถูกตัดให้ขาดออกจากกัน ต้องทำโดยแพทย์ที่มีความชำนาญและได้รับการฝึกฝนมาโดยเฉพาะ ซึ่งจะมีโอกาสกลับมาตั้งครรภ์ได้อีกประมาณ 15-90% ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ความชำนาญของแพทย์ เครื่องมือที่ใช้ในการผ่าตัด วิธีการผ่าตัดทำหมันที่ใช้ ความยาวของท่อนำไข่ที่เหลือ ตำแหน่งที่ถูกตัดท่อนำไข่ ระยะเวลาหลังจากการทำหมัน อายุของผู้ทำหมัน สุขภาพของผู้ทำหมันและสามี เป็นต้น ถ้าเน้นประหยัดหรือมีงบประมาณจำกัดก็เลือกทำที่โรงพยาบาลรัฐ ราคาประมาณ 10,000-30,000 บาท แต่ถ้าเป็นโรงพยาบาลเอกชนก็ประมาณ 80,000-100,000 บาทขึ้นไป
     
  • การใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ : ได้แก่ การทำเด็กหลอดแก้ว โดยใช้ยากระตุ้นไข่และใช้เข็มดูดเก็บไข่จากรังไข่ จากนั้นนำมาผสมกับอสุจินอกร่างกายจนได้ตัวอ่อน จึงย้ายตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูกเพื่อให้ตัวอ่อนฝังตัวและเจริญเติบโตต่อไป วิธีนี้ค่าใช้จ่ายสูง ต้องใช้แพทย์ผู้ชำนาญเฉพาะด้าน ต้องมีอุปกรณ์และห้องปฏิบัติการที่มีเครื่องมือพิเศษ ซึ่งมีโอกาสตั้งครรภ์ 25-40%
     

          ไม่ว่าจะทำหมันเปียกหรือทำหมันแห้ง ก่อนตัดสินใจจะต้องปรึกษาแพทย์ เนื่องจากสุขภาพของตัวผู้ทำหมันเป็นสิ่งสำคัญ บางคนอาจมีข้อยกเว้นและไม่เหมาะกับการทำหมัน หรือทำแล้วอาจส่งผลต่อร่างกายได้ และอย่าลืมว่าถึงทำหมันแล้วก็ยังมีโอกาสตั้งครรภ์ได้นะคะ แต่น้อยมาก ๆ ถ้าเกิดประจำเดือนขาดหลังการทำหมันจึงควรรีบตรวจการตั้งครรภ์โดยเร็วค่ะ
 

ขอบคุณข้อมูลจาก : si.mahidol.ac.th, med.cmu.ac.th, nakornthon.com, primefertilitycenter.com, rakluke.com

เรื่องที่คุณอาจสนใจ
อ่านความคิดเห็นของเพื่อนๆ ..คิดอย่างไรกับเรื่องนี้ เขียนเลย
ทำหมันเปียก ทำหมันแห้ง แตกต่างกันอย่างไร เลือกคุมกำเนิดแบบไหนดี ? อัปเดตล่าสุด 17 มิถุนายน 2564 เวลา 17:59:13 8,222 อ่าน
TOP